İhtiyaç Kredisi

Bankaların ve finans kurumlarının müşterilerinin ticari amaçlı olmayan ihtiyaçları için verdikleri, belirli bir vade ve tutar limitine sahip kredi türüne ihtiyaç veya tüketici kredisi denir. İhtiyaç kredisi özellikle dönemsel maddi sıkıntıları aşabilmek ve küçük çaplı ihtiyaçları giderebilmek amacıyla tercih edilmektedir. Çevreden borç temin etmektense, bankadan hangi koşullarda olduğunu bilerek ve ödeme takvimini planlayarak borç almak insanlar için daha cazip olmaktadır. 2016 yılı sonlarında çıkarılan bir kanun hükmünde kararname ile ihtiyaç kredilerindeki vade süresi 48 aya uzatılmış ve kredi faizleri düşürülmüştür.

İhtiyaç Kredisinin Yasal Mevzuatı

İhtiyaç Kredisi alınırken 30 bin TL’ye kadar olan kredilerde ipotek talep edilmez. 30 bin TL üzerindeki krediler de banka müşteriden ipotek talep edebilir. İhtiyaç kredisinde sözleşmenin yazılı olarak yapılması ve bir nüshasının müşteriye verilmesi zorunludur. Bu sözleşmede yer verilen kredi koşulları, sözleşme süresi içerisinde tüketici aleyhine değiştirilemez. Sözleşme kapsamında; verilen kredinin nakit tutarı, uygulanan faiz miktarı, faiz ve diğer etmenlerle birlikte toplam borç tutarı, ödeme tarihleri, istenecek teminatlar, gecikme faizi oranı, borçlunun temerrüde düşmesinin (borcunu ödeyememesinin) hukuki sonuçları ve kredinin önceden kapatılabilmesinin şartları yer almak zorundadır.

Kredi veren banka veya finans kurumu, taksitlerden birinin veya birkaç tanesinin ödenmemesi durumunda kalan borcun tümünün ödenmesini isteme hakkına sahip ise bu hak ancak tüketiciye uyarı gönderilerek ve belirli bir süre vererek yerine getirilebilir. Eğer bu uyarılara rağmen tüketici aldığı ihtiyaç kredisi ödemesini zamanında yapmazsa kredi veren banka toplam borç miktarı üzerinden idari ve yasal takip başlatabilmektedir. Yasal takibe düşen bir borçlu kredi bedelinin yanında yasal takip masraflarını da yüklenir.

Kredi veren banka veya finans kurumunun, ihtiyaç kredisini belirli bir mal veya hizmetin satın alınması ya da belirli bir satıcı ile yapılacak satış sözleşmesi şartıyla vermesi durumunda, satılan malın ve hizmetin hiç ya da zamanında teslim edilememesi durumunda kredi veren tüketiciye karşı müteselsilen (satıcı ile birlikte) sorumlu tutulur.

Kredi alan kişi toplam borcunu vadesi gelmeden önce kapatmak isteyebileceği gibi vadesi gelmemiş bir veya daha fazla taksit için de ödeme yapabilir. Bu iki durumda da kredi veren kurum, ödenen miktara göre komisyon ve faiz indirimi yapmak zorundadır. Bu indirimin ne tutarda olacağını, usul ve esaslarını bakanlık belirler.

İhtiyaç kredi alınırken bankaların bu krediyi bir kıymetli evraka (çek, senet vb.) bağlaması ya da krediyi kıymetli evrakı kabul etmek şeklinde teminat altına alması yasaktır. Bu yasağa rağmen krediyi kullanandan bir kıymetli evrak kabul edildiğinde, tüketici bu evrakı kredi veren kurumdan geri istemek hakkına sahiptir. Ayrıca bu evrakın ciro edilerek kullanılması durumunda tüketicinin uğradığı zararı kredi veren tazmin etmekle yükümlüdür.

 İhtiyaç Kredisi Alabilme Şartları:

Kredi Notu: Bankalar ve finans kurumları kredi almak isteyen müşterilerinin öncelikle kredi risk notunu değerlendirirler. Kredi risk notu Kredi Kayıt Bürosu (KKB) tarafından bankaların müşterileri ile finansal işlemlerinin değerlendirildiği bir veri bankasıdır. Bu sistemde hangi bankadan hangi tarihte ne kadar kredi kullandığınız ve bu kredilerin ödemelerini zamanında yapıp yapmadığınız yer almaktadır. Ödemelerini düzenli yapmayan bireyler sistem üzerinde yapılan değerlendirme ile puan kaybederler. Kredi risk notu olarak isimlendirilen bu puanlar sizin finansal kimliğinizi açığa çıkarır. Böylece borcuna sadık bir müşteri iseniz bankaların size kredi ve kredi kartı vermesi kolaylaşır. Borçlarını ödemede düzensizlik yaşayanlar ise yeni kredi ve kredi kartı almakta zorluk yaşarlar. Bu verilerden elde edilen bilgiler kişinin kredi risk notunu oluşturur. Kredi risk notu 0 ile 1900 arasındaki bir değerdir. 0 en riskli, 1900 ise en iyi statüye sahip demektir. Kredi notu sıfır olanlar bankalarla ilişkileri iyi olmayan ve yasal takipleri devam eden kişilerin aldıkları puandır. Bu puana sahip bireylerin kredi alma olanakları yoktur. Öncelikli olarak kredi puanlarını yükseltmek için çaba harcamaları gerekir. Türkiye’nin kredi risk notu ortalaması 1450’dir. Yani her 100 Türk insanından 35 tanesinin bankalar ile sıkıntıları bulunmaktadır. Genel olarak bankalar bir bireye kredi verebilmek için bu ortalama rakamın üzerinde bir puana sahip olunmasını tercih ederler. 1900 puan sahipleri ve bu puana yakın kişilerin kredi alabilme şansları çok fazla olduğu gibi aldıkları kredinin faiz oranları ve vade seçenekleri de daha farklı olabilmektedir. Eğer müşteri bankanın kredi vermeye uygun gördüğü not aralığında ise kredisini kullanabilir. Bankalara ihtiyaç kredi başvurusunda bulunmadan önce bir KKB kuruluşu olan Findeks üzerinden kredi puanınızı kontrol edebilirsiniz. Findeks bu işlemi belirli bir ücret karşılığında sunmakta ayrıca bu hizmetin yanında kredi puanınızı nasıl yükseltebileceğinize dair danışmanlık hizmeti de vermektedir.

Gelir Beyanı: Belirli bir sabit geliri olan bireyler ödemelerini daha kolay yapmakta bu da bankayı tahsilat konusunda sıkıntıdan kurtarmaktadır. Sigortalı olarak çalışan kişiler, çalıştıkları işyerlerinden alabilecekleri maaş bordroları ile gelir ispatını yapabilmekteyken, ticari işletme sahipleri 3 aylık beyannamelerini bankaya sunmak durumundadır. Kira geliri sahibi olanlar ise bankaya sunacakları gelir beyannameleri ile ihtiyaç kredisi kullanabilmektedirler. Genel olarak bankalar vergi levhanızda kar görünmesini veya SGK kaydınızın en az 3 aydır aynı iş yerinde olmasını tercih ederler. Bankalar gelir belgenizi resmi evrak olarak sunmanızı tercih ederler. Resmi evrak olarak sunulmamış gelir belgesi işleme sokulamaz.

Yaş: Kanunen kredi kullanabilmek için 18 yaşının doldurulması gerekmekle birlikte bankalar 20 yaş üstü müşterilerine kredi vermeyi tercih etmektedirler.

İpotekli Kredide Eş rızası: İhtiyaç kredilerinde ipotekli kredi kullanmanız durumunda eş rızası şartı bulunmaktadır. Ayrıca kefil talep edildiğinde, kefil olarak seçtiğiniz kişinin de eş rızası alması gerekmektedir. Bu kanuni düzenleme 2015 yılında yürürlüğe girmiş durumdadır.

Kullanılabilecek Kredi Miktarı: Her bankada bu uygulama geçerli olmamakla birlikte, resmi olarak beyan ettiğiniz gelirin en fazla %50’ sine kadar taksit ödeyebilirsiniz. Aylık ödeyeceğiniz taksitler gelirinizin yüzde ellisinden fazla olması durumunda kredi tutarında düşürülmeye gidilebilir.

Vade: Yeni çıkarılan bir düzenleme ile birlikte ihtiyaç kredilerinde toplam vade süresi 48 ay olarak belirlenmiştir. Daha uzun süreli bir ihtiyaç kredisi kullanmak isteyenler ipotekli kredilere başvurmak durumundadır.

İpotekli İhtiyaç Kredileri ve İpoteksiz Kredilerden Farkı
İhtiyaç kredisi talep etme işlemi esnasında konut teminatı göstererek gerçek kişilerin kullanabildiği, bankacılık sigorta ve muamele vergisinden muaf olan (%5) bir kredi türüdür. Bankalar yasal olarak ipotek gösterilen konutun değerinin %50’ sinden fazla olmamak ve 36 ay vadeyi aşmamak koşulu ile bu krediyi kullandırabilmektedirler. Çeşitli finansman kuruluşlarında ise 10 yıla varan vadelerde çeşitleri bulunmaktadır. Ancak ipotekli ihtiyaç kredisi kullanabilmek için ipotek olarak gösterilecek yerin tapuda mesken olarak görünmesi (yani konut olması) ve tapu kaydının krediyi kullanacak kişi adına olması gerekmektedir.

İpotek verme işlemi sırasında Tapu Dairesinde eş rızası verilmesi bu kredinin şartlarından biridir. 2015 yılında yapılan bir düzenleme ile evli kişilerin eşlerinden habersiz konutları üzerine ipotek vermesi yasaklanmıştır.

İpoteksiz İhtiyaç Kredisi Çeşitleri

İpoteksiz ihtiyaç kredileri maksimum 48 ay vade ile kullanılabilen, kredi çekerken herhangi bir ipotek gösterme zorunluluğu taşımayan kredilerdir. Kredi üst limitleri ve faiz oranları kampanyalara ve kişilerin gelir durumuna göre değişiklik arz etmektedir. Belirli dönemlerde farklı niteliklere sahip çeşitleri olabildiği gibi sürekli olarak bankalar tarafından kullandırılabilen çeşitleri de mevcuttur.

Tüketici Kredisi (Nakit Kredi): Bireylerin herhangi bir isim altına girmeden ihtiyaçlarını karşılayabilmek amacıyla bankalardan talep ettikleri kredinin adıdır. Farklı vade ve faiz oranları ile sunulan tüketici kredisi birçok banka tarafından müşterilerine verilmektedir.

Eğitim Kredisi: eğitim ihtiyaçlarının karşılanabilmesi için kullanılabilen bir kredi türüdür. Bu kredi genellikle çocuklarının eğitim masraflarını karşılamak isteyen veliler tarafından tercih edilebilmektedir.

Borç birleştirme kredisi: son dönemlerde en fazla kullanılan ihtiyaç kredisi çeşitlerinden biri olan bu kredi de farklı bankalara olan aynı nitelikteki borçların tek bir bankanın çatısı altında birleştirilmesi amaçlanmaktadır. Böylece ödeme takibi kolaylaşmakta ve işlemler hızlanabilmektedir. Fakat farklı tür kredi borçları birleştirmeye tabi tutulamaz. Örneğin a bankasındaki konut krediniz ile b bankasındaki tüketici krediniz borç birleştirme kredisinden yararlanamaz. Çünkü bu kredilerin vergi oranları farklılık göstermektedir.

Konut Geliştirme Kredisi: Konut için yapılması gerekli masrafları karşılamak; tadilat, geliştirme, bakım, onarım işlemlerini gerçekleştirebilmek amacıyla kullanılabilen bir kredi türüdür.

Tatil Kredisi: yaz aylarında veya uzun tatil dönemlerinde bankalar tarafından düzenlenen bir kredi türüdür. Kısa vadeli kullanımlarda cazip imkanlar sağlamakla birlikte bazı kurumlarda taksit erteleme imkânı da bulunmaktadır.

Bedelli Askerlik Kredisi: son yıllarda askerlik hizmetinin karşılığını belirli bir miktar tutarda devlete ödeme yaparak askerlik hizmetinden muaf olmak isteyen erkek bireylere sunulan bu kredi türü devletin bedelli askerlik duyurusu yapması ile ortaya çıkar. Bireyler askerlik için ödemeleri gereken tutarı kredi çekerek bu borcu zamanla bankaya ödemeyi tercih etmektedirler. Bu da oldukça çok kullanılan bir kredi türüdür.

Evlilik Kredisi: yeni evlenecek çiftlerin bu süreçte maddi yüklerine destek olmak amacıyla hazırlanmış bir kredi türüdür. Özellikle evliliğin ilk aylarında oluşan maddi yükler nedeniyle 3 ay ertelemeli olarak kullandırılabilen seçenekleri bulunmaktadır.

Eşya Kredisi: banka şubelerinin yanında anlaşmalı beyaz eşya bayileri ve teknoloji mağazaları aracılığı ile de kullanılabilen bu krediler özellikle cep telefonlarına uygulanan kredi kartı taksitlerinin iptal olması nedeniyle son dönemlerde oldukça yaygınlaşmış bir kredi türüdür. Genellikle düşük tutarlı ve kısa süreli olarak verilen bu kredilerde hayat sigortası ve dosya masrafı ücreti talep edilmeyebilmektedir.

Bayram kredisi: bayram dönemlerinde artan nakit ihtiyaçları kapatabilmek amacıyla çıkarılan yine kısa vadeli kullanımlarının yaygınlaştığı bir kredi türüdür. Bayram ziyareti masraflarını karşılamak isteyen bireyler bu kredi yoluna başvurabilir.

İhtiyaç Kredisinde Yeniden Yapılandırma (Refinansman) İşlemi

Bankalardan almış olduğunuz ve ödemesine devam ettiğiniz ihtiyaç kredilerinde yeniden yapılandırma işlemi yaparak kredinizin vadesini, faiz oranını, para birimini ve ipotek durumunu değiştirebilirsiniz. Bu işlemi krediyi kullandığınız bankadan yapabildiğiniz gibi başka bir bankadan da gerçekleştirmeniz yani borcunuzu bir başka bankaya transfer etmeniz mümkündür.

Yeniden yapılandırma işlemi özellikle taksitlerin çok gelmeye başlaması, gelir durumunun düşmesi durumunda büyük bir kolaylık sağlamaktadır. Bu sayede vade planı uzatılarak daha düşük aylık ödeme tutarları ile ödemelerinizi kolaylaştırmanız mümkündür.

Ayrıca değişen faiz oranları, ekonominin iyiye gitmesi ile güncelleme imkânı yapmanızı sağlar. Bu sayede mevcut kredinizi yeniden yapılandırarak masraflarınızı azaltmanız toplam borç miktarınızı düşürmeniz mümkündür.

Kısa vadeli ihtiyaç kredilerinde bankaların tahsilat prensipleri nedeniyle yapılandırma işlemi çok büyük bir avantaj sağlayamamaktadır. Bankalar müşterilerinden borçlarını tahsil ederken ilk aylarda faizleri son aylarda ana parayı alma yöntemini kullanmaktadırlar. Bu sebeple ilk aylar ödemeniz gereken faiz tutarının çoğunluğunu ödemiş olursunuz. Ayrıca bankalar bazı kredilerde erken ödemeye karşı sistemlerini güvence altına alarak erken ödeme cezası çıkarabilirler. Bu da yapmak istediğiniz işlemin sizin için daha maliyetli olmasına neden olabilecektir.

 

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir